QUY TRÌNH SƠ CỨU VÀ XỬ TRÍ BAN ĐẦU
KHI NGHI NGỜ NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM TẠI TRƯỜNG
Năm học 2026–2027
| ✓ | NGUYÊN TẮC CỐT LÕI Bảo đảm an toàn – đánh giá nhanh – gọi hỗ trợ y tế – không tự gây nôn – theo dõi liên tục – bàn giao đầy đủ. |
NHẬN BIẾT NHANH
| Dấu hiệu thường gặp • Buồn nôn, nôn; đau bụng, quặn bụng • Tiêu chảy; sốt; mệt, đau đầu, chóng mặt | Dấu hiệu nguy hiểm – gọi 115 • Khó thở, tím tái; lơ mơ/không đáp ứng; co giật • Nôn liên tục, nôn/đi ngoài ra máu; đau bụng dữ dội; nhiều người cùng mắc sau một bữa ăn |
THỰC HIỆN THEO 6 BƯỚC
| 1 | DỪNG PHƠI NHIỄM VÀ BÁO ĐỘNG • Dừng ngay việc ăn/uống; đưa người bệnh ra nơi thoáng, an toàn và tránh tụ tập. • Báo nhân viên y tế trường và lãnh đạo nhà trường. Nếu có dấu hiệu nguy hiểm hoặc nhiều người cùng mắc: gọi 115 ngay; đồng thời thông báo cha mẹ/người giám hộ và cơ quan y tế địa phương. |
| 2 | ĐÁNH GIÁ Ý THỨC VÀ HÔ HẤP • Gọi hỏi, quan sát lồng ngực và kiểm tra người bệnh có thở bình thường hay không. • Nếu không thở hoặc chỉ thở ngáp: gọi 115, nhờ mang AED (nếu có) và ép tim/thổi ngạt theo đào tạo sơ cấp cứu; không để người bệnh một mình. |
| 3 | ĐẶT TƯ THẾ AN TOÀN • Còn tỉnh: cho ngồi hoặc nằm nghỉ, nới lỏng quần áo và theo dõi sát. • Đang nôn: cho cúi người về trước hoặc nằm nghiêng để tránh sặc. Bất tỉnh nhưng còn thở: đặt nằm nghiêng an toàn, giữ đường thở thông thoáng; không cho bất cứ thứ gì vào miệng. |
| 4 | BÙ NƯỚC ĐÚNG CÁCH • Chỉ khi người bệnh hoàn toàn tỉnh, nuốt tốt và không nôn liên tục: cho uống từng ngụm nhỏ nước sạch hoặc Oresol pha đúng hướng dẫn trên gói. • Dừng cho uống nếu ho, sặc hoặc nôn tăng. Không ép uống; không tự ý cho thuốc cầm tiêu chảy, chống nôn, kháng sinh hay than hoạt tính. |
| 5 | THEO DÕI LIÊN TỤC TRONG KHI CHỜ HỖ TRỢ • Ghi nhận thời điểm khởi phát, món đã ăn/uống, biểu hiện, số lần nôn/tiêu chảy, nhiệt độ (nếu đo được), diễn biến ý thức và hô hấp. • Không để học sinh tự đi lại hoặc ở một mình. Nếu tình trạng xấu đi, cập nhật ngay cho 115 và thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế. |
| 6 | BÀN GIAO VÀ PHỐI HỢP XỬ LÝ SỰ CỐ • Bàn giao rõ tình trạng, thời gian, thức ăn nghi ngờ và các biện pháp đã thực hiện cho nhân viên cấp cứu/cơ sở y tế. • Khoanh vùng, niêm phong và bảo quản thức ăn nghi ngờ, mẫu lưu, bao bì, hóa đơn/chứng từ và hồ sơ kiểm thực; không tự ý tiêu hủy. Lập danh sách người đã ăn và người có triệu chứng để phục vụ điều tra. |
| × | TUYỆT ĐỐI KHÔNG LÀM Không móc họng hoặc dùng nước muối, chanh, thảo dược để gây nôn; không kéo lưỡi; không đặt người bệnh nằm ngửa đầu thấp; không cho ăn/uống khi lơ mơ, co giật hoặc khó thở. |
KHI GỌI 115, CẦN NÓI RÕ
| 01 Địa điểm chính xác Tên trường, cổng tiếp cận | 02 Số người và độ tuổi Ưu tiên người nặng | 03 Tình trạng hiện tại Ý thức, thở, triệu chứng |
| 04 Thời điểm khởi phát Diễn biến đến lúc gọi | 05 Thức ăn nghi ngờ Món ăn, giờ ăn | 06 Số điện thoại liên hệ Cử người đón xe cấp cứu |
SỐ LIÊN HỆ KHẨN CẤP
| Cấp cứu y tế: 115 | Y tế trường: Bác Thường |
| Lãnh đạo nhà trường: 0793234963 | Trạm Y tế địa phương: |
Lưu ý: Quy trình này hướng dẫn xử trí ban đầu, không thay thế chẩn đoán và điều trị của cơ sở y tế. Trường hợp nghi nuốt hóa chất, thuốc, thuốc bảo vệ thực vật hoặc độc chất khác phải gọi 115 và làm theo hướng dẫn chuyên môn; không áp dụng cách xử trí truyền miệng.
Căn cứ tham khảo: Chỉ thị 33/CT-TTg ngày 14/8/2026; Công điện 64/CĐ-TTg ngày 13/9/2026; WHO – Hospital care for children; CDC – Food Poisoning Symptoms (cập nhật 24/11/2025); NHS – Food poisoning (rà soát 19/12